Arşivler

olumlu ve olumsuz pekiştirme

Olumlu ve Olumsuz Pekiştirme: Davranış Değiştirmenin Güçlü Araçları İnsan davranışlarının nasıl şekillendiği, hangi alışkanlıkların kalıcı hale geldiği ve bazılarının neden terk edildiği psikolojinin en temel merak konularından biridir. Davranışçı psikolojinin öncülerinden B.F. Skinner tarafından geliştirilen “Edimsel Koşullanma” kuramı, bu sorulara pekiştirme kavramıyla yanıt verir. Eğitimden iş hayatına, çocuk yetiştirmeden evcil hayvan eğitimine kadar her alanda […]

öğrenme ne demek

Öğrenme Ne Demek? Zihinsel Gelişimin ve Adaptasyonun Temeli İnsanoğlu dünyaya geldiği andan itibaren çevresini keşfetmeye, anlamlandırmaya ve hayatta kalmak için yeni beceriler edinmeye başlar. İlk adımlardan karmaşık matematiksel formüllere, bir enstrüman çalmaktan sosyal ilişkileri yönetmeye kadar her aşamada tek bir süreç devrededir: Öğrenme. Bilgi çağında yaşamamıza rağmen, çoğu zaman bu sürecin derinliğini göz ardı ederiz. […]

polijini evlilik nedir

Polijini Evlilik Nedir? Antropolojik ve Sosyolojik Bir Bakış İnsanlık tarihi boyunca aile yapısı ve evlilik biçimleri, toplumların coğrafi koşullarına, ekonomik kaynaklarına ve inanç sistemlerine göre büyük çeşitlilik göstermiştir. Günümüzde modern toplumların çoğunda tek eşlilik (monogami) yasal ve sosyal standart kabul edilse de, antropolojik kayıtlar çok eşliliğin (poligami) dünya genelindeki pek çok kültürde var olduğunu göstermektedir. […]

çoklu zeka kuramı geliştiren amerikalı psikolog kimdir

Çoklu Zeka Kuramı Geliştiren Amerikalı Psikolog Kimdir? Howard Gardner ve Zeka Devrimi Yüzyıllar boyunca “zeka” kavramı, sadece matematiksel yetenekler veya dilsel becerilerle ölçülen, tek tip bir kapasite olarak görüldü. IQ testlerinin gölgesinde şekillenen bu dar bakış açısı, bireylerin farklı alanlardaki dehalarını görmezden geliyordu. Ancak 1983 yılında bir psikoloğun yayımladığı eser, eğitim dünyasında ve psikoloji biliminde […]

tuetuen nedir

Tütün Nedir? Tarihçesi, İçeriği ve Toplumsal Etkileri İnsanlık tarihinin en tartışmalı bitkilerinden biri olan tütün, yüzyıllar boyunca hem bir ritüel aracı hem de küresel bir ticaret metaı olarak kullanılmıştır. Amerika kıtasının keşfiyle dünyaya yayılan bu bitki, günümüzde halk sağlığı tartışmalarının merkezinde yer almaktadır. Peki, ekonomik boyutundan biyolojik etkilerine kadar geniş bir yelpazede ele alınan **tuetuen […]

estetiğin soruları

Estetiğin Soruları: Güzelliğin ve Sanatın Felsefi Temelleri Felsefenin en büyüleyici dallarından biri olan estetik, sadece “neyin güzel olduğu” ile değil, “güzelliğin ne olduğu” ile ilgilenir. İnsanlık tarihi boyunca sanat eserleri, doğa manzaraları ve hatta matematiksel denklemler karşısında duyduğumuz o derin hayranlık hissi, estetik felsefesinin ana konusunu oluşturur. Estetik, duyusal algıdan yola çıkarak zihinsel bir değerlendirmeye […]

duygu türleri

Duygu Türleri: İnsan Psikolojisinin Renkli Dünyasını Anlamak İnsan deneyiminin en karmaşık ve büyüleyici parçalarından biri olan duygular, hayatta kalmamızı sağlayan, kararlarımızı şekillendiren ve sosyal bağlarımızı kuvvetlendiren içsel pusulalarımızdır. Bir gün içinde onlarca farklı hisse kapılabiliriz; bazen nedenini biliriz, bazen de bu hislerin kaynağı bize gizemli gelir. Psikoloji bilimi, bu karmaşayı anlamlandırmak için duyguları belirli kategorilere […]

yaşam boyu eğitim nedir

Yaşam Boyu Eğitim Nedir? Bilgi Çağında Sürekli Gelişimin Anahtarı Geleneksel eğitim anlayışı, bireyin belirli bir yaşa kadar okula gittiği, diploma aldığı ve ardından bu bilgilerle hayatının geri kalanında çalıştığı statik bir süreci ifade ederdi. Ancak teknolojinin baş döndürücü bir hızla değiştiği, bilginin yarı ömrünün kısaldığı 21. yüzyılda bu model geçerliliğini yitirmiştir. Günümüzde öğrenme, okul duvarları […]

bıktırma yöntemi

Bıktırma Yöntemi: İstenmeyen Davranışları Değiştirme Stratejisi Eğitim psikolojisi ve davranışçı öğrenme kuramları, bireylerin yeni alışkanlıklar kazanması veya halihazırdaki olumsuz davranışlarını terk etmesi için pek çok teknik sunar. Bu teknikler arasında en dikkat çekici ve sıra dışı olanlardan biri de “Bıktırma Yöntemi”dir (Satiation). Genellikle alışılmışın dışındaki yaklaşımıyla bilinen bu metod, bir davranışı yasaklamak yerine, o davranışı […]

sistematik duyarsızlaştırma örnekleri

Sistematik Duyarsızlaştırma Örnekleri: Korkularınızla Adım Adım Yüzleşin Korku ve fobi, insanın hayatta kalma mekanizmasının bir parçası olsa da, bazen bu duygular kontrolümüzden çıkarak günlük yaşamımızı kısıtlamaya başlar. Uçak korkusu nedeniyle tatile gidememek, kedi korkusu yüzünden bir arkadaşınızın evine uğrayamamak veya topluluk önünde konuşma kaygısı sebebiyle kariyer basamaklarını tırmanamamak birçok kişinin ortak sorunudur. Davranışçı psikolojinin en […]