Arşivler

bir şeyin, bir şeye ya da başka şeylere göre olma durumudur.

Görelilik: Bir Şeyin, Bir Şeye ya da Başka Şeylere Göre Olma Durumudur Evreni anlama çabamızda karşımıza çıkan en temel ve sarsıcı kavramlardan biri “görelilik”tir. Gündelik hayatta nesnelerin konumunu, hızını veya değerini mutlakmış gibi algılasak da aslında her şey belirli bir referans sistemine bağlıdır. Felsefeden fiziğe, sosyolojiden matematiğe kadar pek çok disiplinde kabul edilen temel tanım […]

güdüsel unutma nedir

Güdüsel Unutma Nedir? Zihnin Savunma Mekanizması ve Unutmanın Psikolojisi İnsan hafızası, bilgiyi depolayan pasif bir kütüphane değil, duygular ve ihtiyaçlar doğrultusunda sürekli aktif olan dinamik bir yapıdır. Bazen anahtarlarımızı nereye koyduğumuzu unuturuz, bazen ise hayatımızın en önemli anlarını hatırlamakta güçlük çekeriz. Ancak bazı unutma biçimleri vardır ki, bunlar rastlantısal bir “hafıza boşluğu” değil, zihnimizin bizi […]

alturist ne demek

Alturist Ne Demek? Karşılıksız İyiliğin Peşindeki İnsan İnsan doğası, tarih boyunca genellikle “hayatta kalma güdüsü” ve “kişisel çıkar” üzerinden tanımlanmıştır. Ancak toplumları bir arada tutan, zor zamanlarda dayanışmayı sağlayan ve bireyin kendi çıkarlarını bir kenara iterek başkası için hareket etmesini sağlayan çok daha asil bir kavram daha vardır: Özgecilik. Bu kavramın merkezinde yer alan kişiye […]

pekiştirme nedir örnek

Pekiştirme Nedir? Örneklerle Davranış Değiştirme Süreci Öğrenme psikolojisinin en temel kavramlarından biri olan pekiştirme, hem insan hem de hayvan davranışlarının şekillenmesinde kritik bir rol oynar. İster bir çocuğun ödev yapma alışkanlığı kazanması, ister bir çalışanın performansının artması olsun, belirli davranışların kalıcı hale gelmesi pekiştirme mekanizması sayesinde gerçekleşir. Davranışçı ekolün öncülerinden B.F. Skinner tarafından sistematik hale […]

bilgi kesin midir

Bilgi Kesin Midir? Hakikatin Değişen Yüzü ve Epistemolojik Sorgulama İnsanlık tarihi boyunca ulaşılan her yeni veri, inşa edilen her kuram ve kabul edilen her yasa tek bir temel soruya dayanır: Sahip olduğumuz bu bilgi sarsılmaz bir gerçeklik mi, yoksa sadece geçici bir açıklama mı? Bilginin doğasını inceleyen felsefe dalı olan epistemoloji (bilgi kuramı), yüzyıllardır bu […]

el-cezeri hayatı

El-Cezeri Hayatı: Sibernetiğin ve Robotik Bilminin Öncüsü İnsanlık tarihi, hayalleri gerçeğe dönüştüren ve teknolojinin sınırlarını zorlayan dâhilerle doludur. Ancak bu isimler arasında biri var ki, Orta Çağ’ın kalbinde yaptığı çalışmalarla günümüzün bilgisayar ve robot teknolojilerinin temelini atmıştır. İslam’ın Altın Çağı’nda yaşamış olan büyük mühendis ve mucit Ebû’l İz İsmail bin Rezzâz el-Cezeri, mekanik bilimine yön […]

deneme nedir kısaca

Deneme Nedir Kısaca? Edebiyatın Özgür Sesi ve Özellikleri Edebiyat dünyasının en samimi, en içten ve belki de en özgür türlerinden biri olan deneme, yazarın herhangi bir konudaki düşüncelerini, kesin yargılara varmadan, kanıtlama amacı gütmeden ve sanki karşısında bir arkadaşı varmış gibi paylaştığı yazı türüdür. Bu türde yazar, evrensel meselelerden günlük hayata kadar her türlü konuyu […]

ibni sina yaptığı çalışmalar

İbn-i Sina Yaptığı Çalışmalar: Tıbbın Kanunu ve Bilimin Mimarı Orta Çağ’ın karanlık dönemlerinde Doğu’nun ışığı olarak yükselen, Batı dünyasında “Avicenna” adıyla tanınan İbn-i Sina, insanlık tarihinin gördüğü en büyük polimatlardan (çok yönlü bilim insanı) biridir. Sadece bir hekim değil; aynı zamanda bir filozof, astronom, matematikçi ve şair olan bu dahi, bilimin pek çok dalında devrim […]

sosyal rol nedir

Sosyal Rol Nedir? Toplum Sahnesindeki Görevlerimiz ve Kimliğimiz İçinde yaşadığımız toplum, her bireyin belirli beklentiler çerçevesinde hareket ettiği devasa bir tiyatro sahnesine benzetilebilir. Doğduğumuz andan itibaren kendimizi çeşitli ilişkiler ağının içinde buluruz ve bu ağlar bize belirli sorumluluklar yükler. Bir evde evlat, okulda öğrenci, iş yerinde çalışan veya trafikte bir sürücü oluruz. Sosyolojinin temel taşlarından […]

alturizm nedir

Alturizm Nedir? İnsan Doğasının Karşılıksız İyilik Hali İnsanlık tarihi boyunca bizi bir arada tutan, toplumları felaket anlarında kenetleyen ve bireysel çıkarların ötesine geçmemizi sağlayan en asil duygulardan biri özgeciliktir. Sosyal bilimlerde “alturizm” olarak adlandırılan bu kavram, bireyin kendi refahından ödün vererek başkalarının iyiliği için hareket etmesini ifade eder. Günlük dilde yardımseverlik veya fedakarlık olarak da […]