Arşivler

guthrie bıktırma yöntemi

Guthrie Bıktırma Yöntemi: İstenmeyen Alışkanlıkları Değiştirme Stratejisi Öğrenme psikolojisi, alışkanlıkların nasıl kazanıldığını açıkladığı kadar, bu alışkanlıkların nasıl terk edilebileceği üzerine de pek çok yöntem geliştirmiştir. Amerikalı psikolog Edwin Guthrie, davranışçı ekolün en özgün temsilcilerinden biri olarak, alışkanlıkların değiştirilmesinde “Bitişiklik Kuramı” çerçevesinde pratik çözümler sunmuştur. Bu çözümler arasında en dikkat çekici olanlardan biri, organizmayı davranışından bezdirmeyi […]

kuram nedir kısaca

Kuram Nedir Kısaca? Bilimsel Düşüncenin Temel Taşı Bilim, sanat ve felsefe dünyasında olayları anlamlandırmak, neden-sonuç ilişkilerini kurmak ve geleceğe dair öngörülerde bulunmak için kullanılan en güçlü araçlardan biri kuramdır. Çoğu zaman günlük dilde “teori” kelimesiyle eş anlamlı kullanılan bu kavram, aslında rastgele bir tahminin çok ötesinde, sistemli bir düşünce yapısını temsil eder. Peki, karmaşık görünen […]

olumlu olumsuz ceza

Olumlu Olumsuz Ceza: Davranış Değiştirme ve Öğrenme Psikolojisi Eğitimden çocuk yetiştirmeye, iş yerindeki yönetim modellerinden evcil hayvan eğitimine kadar hayatın her alanında davranışları şekillendirmek için belirli yöntemler kullanılır. B.F. Skinner’ın “Edimsel Koşullanma” kuramı, davranışların sonuçları tarafından kontrol edildiğini savunur. Bu kuramın en çok tartışılan ve bazen yanlış anlaşılan iki kavramı ise ceza yöntemleridir. Psikolojik bağlamda […]

zemin örnekleri

Zemin Örnekleri: Mühendislik ve İnşaat Sektöründe Toprak Yapısının Analizi Bir yapının sağlamlığı, sadece kullanılan betonun kalitesine veya çeliğin dayanımına bağlı değildir; her yapının en temel dayanağı üzerinde yükseldiği zemindir. İnşaat mühendisliği ve jeoteknik biliminde, projelendirme aşamasından önce zeminin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin belirlenmesi hayati önem taşır. Bu özellikleri anlamanın tek yolu ise sahadan usulüne uygun […]

hakkaniyetli olmak ne demek

Hakkaniyetli Olmak Ne Demek? Adalet ve Eşitliğin Ötesindeki Erdem İnsan ilişkilerinin, toplumsal düzenin ve iş hayatının sürdürülebilirliği, sarsılmaz bir etik zemine ihtiyaç duyar. Bu zeminin en temel taşlarından biri de “hakkaniyet” kavramıdır. Çoğu zaman adalet kavramıyla karıştırılsa da hakkaniyet, adaletin daha derinlemesine, daha hassas ve insani boyutunu temsil eder. Peki, gündelik dilde sıkça kullandığımız **hakkaniyetli […]

psikoloji pekiştirme örnekleri

Psikoloji Pekiştirme Örnekleri: Davranış Değiştirmenin Güçlü Araçları İnsan davranışlarının nasıl şekillendiği, hangi alışkanlıkların kalıcı hale geldiği ve bir eylemin neden tekrar edildiği, öğrenme psikolojisinin temel sorularıdır. Bu soruların merkezinde ise “pekiştirme” kavramı yer alır. B.F. Skinner tarafından geliştirilen Edimsel Koşullanma kuramına göre, bir davranışın ardından gelen sonuçlar, o davranışın gelecekte tekrarlanma olasılığını belirler. Günlük hayatta […]

hiyerarşik ne demek

Hiyerarşik Ne Demek? Yapısal Düzenin ve Alt-Üst İlişkisinin Analizi Toplumsal yaşamın her alanında, ordudan iş dünyasına, doğadan dijital veri sistemlerine kadar her yerde bir düzen arayışı mevcuttur. Bu düzenin en yaygın ve en kadim biçimi ise hiyerarşidir. Kelime anlamı olarak Yunanca “hieros” (kutsal) ve “arkhein” (yönetmek) sözcüklerinden türeyen bu kavram, günümüzde modern yapıların temel iskeletini […]

yer öğrenme nedir

Yer Öğrenme Nedir? Zihinsel Haritaların ve Mekansal Zekanın Keşfi İnsanoğlu ve diğer tüm canlılar, hayatta kalabilmek için çevrelerini tanımak ve bu çevrede yolunu bulmak zorundadır. Bir labirentteki farenin peynire ulaşması, bir arıcıl kuşun binlerce kilometre ötedeki yuvasını bulması veya sizin hiç navigasyon kullanmadan evinizin yolunu bulmanız tesadüf değildir. Bu süreç, psikoloji ve nörobilim dünyasında “yer […]

psikanalitik yaklaşım

Psikanalitik Yaklaşım: Bilinçdışının Derinliklerine Yolculuk İnsan davranışlarının kökenini, zihnin görünmeyen katmanlarında arayan **psikanalitik yaklaşım**, modern psikolojinin en köklü ve sarsıcı akımlarından biridir. 19. yüzyılın sonunda Sigmund Freud tarafından geliştirilen bu kuram, insanın sadece mantıklı ve bilinçli bir varlık olduğu yönündeki genel kanıyı yıkarak; davranışlarımızın büyük bir kısmının bilinçdışı süreçler, bastırılmış arzular ve çocukluk yaşantıları tarafından […]

estetik suje nedir

Estetik Suje Nedir? Sanatın ve Güzelliğin Algılayan Öznesi Felsefenin en köklü dallarından biri olan estetik, güzelliğin ne olduğunu, sanatın değerini ve insanın bu değerlerle kurduğu ilişkiyi inceler. Bu inceleme sürecinde iki temel kutup vardır: Estetik obje (incelenen nesne) ve bu nesneye yönelen, onu anlamlandıran estetik suje. Sanat eserinin varlığı, sadece onun fiziksel bir formda olmasıyla […]