Arşivler

weishaupt

Weishaupt ve Illuminati: Aydınlanma Çağı’nın En Gizemli Figürü Tarihin en çok tartışılan, üzerine en fazla komplo teorisi üretilen ve gizemini koruyan isimlerinden biri hiç şüphesiz Adam **Weishaupt**’tır. 18. yüzyılın sonunda Bavyera’da kurduğu Illuminati örgütüyle modern dünyanın popüler kültürüne, siyaset teorilerine ve gizli cemiyet tartışmalarına yön veren bu Alman hukukçu, aslında Aydınlanma Çağı’nın radikal bir düşünürüydü. […]

nietzsche ubermensch

Nietzsche Ubermensch: Üstinsan Kavramı ve Değerlerin Yeniden İnşası Modern felsefenin en sarsıcı figürlerinden biri olan Friedrich Nietzsche, yerleşik ahlak sistemlerini, dini dogmaları ve toplumsal değerleri yerle bir ederken insanlığa yeni bir hedef sunmuştur. Bu hedefin adı “Übermensch” yani Türkçeye yerleşmiş haliyle “Üstinsan”dır. Nietzsche, “Tanrı öldü” ilanıyla geleneksel değerlerin çöktüğü bir çağda, insanın anlam boşluğuna (nihilizm) […]

husserl

Husserl: Fenomenolojinin Kurucusu ve Bilincin Kaşifi Modern felsefenin seyrini değiştiren en önemli figürlerden biri olan Edmund **Husserl**, 20. yüzyıl düşünce dünyasına “fenomenoloji” metodunu kazandırarak yeni bir çığır açmıştır. Pozitivizmin yükselişte olduğu ve bilginin sadece dışsal verilerle sınırlandırılmaya çalışıldığı bir dönemde, “şeylerin kendisine dönme” çağrısıyla dikkati çeken **husserl**, felsefeyi kesin bir bilim haline getirmeyi amaçlamıştır. Onun […]

alan mathison turing

Alan Mathison Turing: Modern Bilgisayar Biliminin ve Yapay Zekanın Babası 20. yüzyılın en parlak zihinlerinden biri olan **Alan Mathison Turing**, bugün kullandığımız bilgisayarların çalışma prensiplerinden yapay zeka tartışmalarına kadar pek çok alanın temellerini atan dahi bir matematikçi, mantıkçı ve kriptologdur. İkinci Dünya Savaşı’nın kaderini değiştiren şifre çözme başarılarıyla milyonlarca insanın hayatını kurtarmasına rağmen, yaşadığı dönemde […]

olumsuz pekiştirme örnekleri

Olumsuz Pekiştirme Örnekleri: Davranış Değiştirmenin Görünmez Gücü Psikoloji biliminde öğrenme süreçlerini anlamak, insan davranışlarının nedenlerini çözmek için kritiktir. B.F. Skinner’ın Edimsel Koşullanma kuramı içinde yer alan en önemli kavramlardan biri olan olumsuz pekiştirme, çoğu zaman yanlış anlaşılan ancak hayatımızın her anında var olan bir mekanizmadır. Birçok kişi bu kavramı “ceza” ile karıştırdığı için etkisini tam […]

olumsuz pekiştireç

Olumsuz Pekiştireç: Davranış Şekillendirmenin Görünmez Gücü Öğrenme psikolojisi denildiğinde akla ilk gelen isimlerden biri olan B.F. Skinner, davranışların sonuçları tarafından yönetildiğini savunur. Bu süreçte davranışın tekrarlanma olasılığını artıran en önemli araçlardan biri pekiştirmedir. Ancak pekiştirme kavramı genellikle sadece ödül almakla karıştırılır. Oysa davranışın güçlenmesini sağlayan ve günlük hayatta farkında olmadan sürekli deneyimlediğimiz bir diğer mekanizma […]

hipnoz nasil yapilir

Hipnoz Nasıl Yapılır? Teknikler, Aşamalar ve Bilimsel Gerçekler Hipnoz, yüzyıllardır hem gizemli bir gösteri sanatı hem de güçlü bir psikoterapötik araç olarak insanlığın ilgisini çekmiştir. Birçok kişi hipnozu bir uyku hali veya iradenin tamamen teslim edilmesi olarak düşünse de, aslında hipnoz; odaklanmış dikkat, artırılmış telkin edilebilirlik ve derin bir gevşeme halidir. Peki, bilimsel temellere dayanan […]

tabula rasa

Tabula Rasa: Zihnin Boş Levhası ve Deneyimciliğin Kökenleri İnsan zihni doğuştan gelen bilgilerle mi donatılmıştır, yoksa her şey sonradan mı öğrenilir? Felsefe tarihinin en kadim tartışmalarından biri olan bu soru, bizi Latincede “boş levha” anlamına gelen **tabula rasa** kavramına götürür. İnsanın dünyaya tertemiz, üzerine hiçbir şey yazılmamış bir kağıt gibi geldiğini savunan bu öğreti, modern […]

habermas

Habermas: İletişimsel Eylem ve Kamusal Alanın Filozofu 20. yüzyılın en etkili düşünürlerinden biri olan Jürgen Habermas, Frankfurt Okulu’nun ikinci kuşak temsilcisi olarak modern felsefe ve sosyal teoriye yön vermiştir. Sosyoloji, siyaset bilimi ve felsefe arasındaki sınırları eriten **habermas**, rasyonellik, demokrasi ve hukuk devleti üzerine kurduğu devasa teorik çerçeve ile tanınır. Özellikle moderniteyi “tamamlanmamış bir proje” […]

tutum

Tutum: İnsan Davranışlarını Şekillendiren Gizli Güç İnsan hayatı boyunca binlerce nesne, olay, kişi ve fikirle etkileşim kurar. Bu etkileşimlerin sonucunda zihnimizde belirli yargılar ve eğilimler oluşur. Sosyal psikolojinin en temel çalışma konularından biri olan **tutum**, bireyin çevresindeki dünyaya karşı sergilediği bu değerlendirme eğilimlerini ifade eder. Karar verme süreçlerimizden tüketim alışkanlıklarımıza, siyasi tercihlerimizden ikili ilişkilerimize kadar […]